c:1 s:1

wfos

Opublikowano: 14 maj 2009
Decyzją z dnia 7 grudnia 2007 r. Komisja Europejska zatwierdziła Program Infrastruktura i Środowisko na lata 2007-2013. To zwieńczenie wielomiesięcznych prac nad przygotowaniem największego w historii Unii Europejskiej programu. Wielkość środków unijnych zaangażowanych w realizację programu wynosi prawie 28 miliardów euro, co stanowi ok. 42 proc. całości środków polityki spójności w Polsce. W ramach programu realizuje się duże inwestycje infrastrukturalne w zakresie ochrony środowiska, transportu, energetyki, kultury i dziedzictwa narodowego, ochrony zdrowia oraz szkolnictwa wyższego.

Cel programu
Celem programu jest poprawa atrakcyjności inwestycyjnej Polski i jej regionów poprzez rozwój infrastruktury technicznej przy równoczesnej ochronie i poprawie stanu środowiska, zdrowia, zachowaniu tożsamości kulturowej i rozwijaniu spójności terytorialnej. Program zgodnie z Narodowymi Strategicznymi Ramami Odniesienia (NSRO), zatwierdzonymi 7 maja 2007 r. przez Komisję Europejską, stanowi jeden z programów operacyjnych będących podstawowym narzędziem do osiągnięcia założonych w nich celów przy wykorzystaniu środków Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko jest również ważnym instrumentem realizacji odnowionej Strategii Lizbońskiej, a wydatki na cele priorytetowe UE stanowią w ramach programu 66,23 proc. całości wydatków ze środków unijnych.
 
Oczekiwane efekty programu
  • 9 tys. km kanalizacji sanitarnej, w wyniku czego 810 tys. osób zostanie podłączonych do sieci;
  • 318 oczyszczalni ścieków;
  • 20 nowych ponadregionalnych zakładów zagospodarowania odpadów;
  • 5,5 mln osób zostanie dodatkowo objętych systemem gospodarowania odpadami komunalnymi;
  • z 79% do 50% zmniejszy się poziom składowania odpadów;
  • 400 obiektów małej retencji;
  • 500 stanowisk do analizowania i reagowania na zagrożenia katastrofami naturalnymi;
  • 135 dużych przedsiębiorstw wspartych w zakresie systemów zarządzania środowiskowego;
  • 1550 ha, którym przywrócono ochronę właściwego stanu ekosystemów;
  • 477 km wybudowanych autostrad w sieci TEN-T;
  • 1400 km wybudowanych dróg ekspresowych w sieci TEN-T;
  • 8 przebudowanych lotnisk w sieci TEN-T;
  • 1250 km zmodernizowanych linii kolejowych;
  • 410 km wybudowanej sieci transportu szynowego i trolejbusowego;
  • 270 km zmodernizowanych dróg wodnych;
  • z 2% do 7,5% powinien wzrosnąć udział energii elektrycznej wytworzonej ze źródeł odnawialnych w zużyciu energii elektrycznej brutto;
  • 1 mln ton rocznej produkcji biopaliw;
  • 1000 km nowo wybudowanych gazociągów przesyłowych i 4900 km gazociągów dystrybucyjnych;
  • 600 km wybudowanych elektroenergetycznych sieci przesyłowych;
  • 14 obiektów dziedzictwa kulturowego poddanych ochronie;
  • 600 ambulansów zakupionych na potrzeby ratownictwa medycznego;
  • 100 przebudowanych i doposażonych zakładów opieki zdrowotnej;
  • 120 zmodernizowanych obiektów szkolnictwa wyższego;
  • 6 tys. miejsc pracy.

Obecny kształt Programu
Wielkość środków wspólnotowych w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko w latach 2007–2013 wyniesie ok. 41,9% (28,3 mld euro) całości środków funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności przeznaczonych na realizację programów operacyjnych Celu „Konwergencja”.
Łączna wielkość środków finansowych z Unii Europejskiej zaangażowanych w realizację Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2007-2013 wyniesie 28 337 972 519 euro. Wysokość wkładu krajowego szacuje się na ok. 9,4 mld euro i zależeć będzie od poziomu dofinansowania poszczególnych projektów. Wkład wspólnotowy zaangażowany w realizację programu pochodzić będzie ze środków:
  • Funduszu Spójności – 22 387 151 159 euro,
  • Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego – 5 950 821 360 euro
Podział środków UE dostępnych w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko pomiędzy poszczególne sektory przedstawia się następująco: 
  • transport – 19,4 mld euro
  • środowisko – 4,8 mld euro
  • energetyka – 1,7 mld euro
  • szkolnictwo wyższe – 500,0 mln euro
  • kultura – 490,0 mln euro
  • zdrowie – 350,0 mln euro
Dodatkowo dla Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko przewidziane zostały środki na pomoc techniczną (w sumie 581,3 mln euro).

W ramach programu realizowanych jest 15 priorytetów:
  1. Gospodarka wodno-ściekowa
  2. Gospodarka odpadami i ochrona powierzchni ziemi
  3. Zarządzanie zasobami i przeciwdziałanie zagrożeniom środowiska
  4. Przedsięwzięcia dostosowujące przedsiębiorstwa do wymogów ochrony środowiska
  5. Ochrona przyrody i kształtowanie postaw ekologicznych
  6. Drogowa i lotnicza sieć TEN-T
  7. Transport przyjazny środowisku
  8. Bezpieczeństwo transportu i krajowe sieci transportowe
  9. Infrastruktura energetyczna przyjazna środowisku i efektywność energetyczna
  10. Bezpieczeństwo energetyczne, w tym dywersyfikacja źródeł energii
  11. Kultura i dziedzictwo kulturowe
  12. Bezpieczeństwo zdrowotne i poprawa efektywności systemu ochrony zdrowia
  13. Infrastruktura szkolnictwa wyższego
  14. Pomoc techniczna - Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego
  15. Pomoc techniczna - Fundusz Spójności
Instytucją Zarządzającą Programem Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko jest minister właściwy ds. rozwoju regionalnego, który wykonuje swoje funkcje przy pomocy Departamentu Koordynacji Programów Infrastrukturalnych w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego. Instytucja Zarządzająca przekazuje realizację części swoich zadań Instytucjom Pośredniczącym, tj. ministrom właściwym. Instytucjami odpowiedzialnymi za wdrażanie poszczególnych priorytetów Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko (Instytucjami Pośredniczącymi) są:
  • Ministerstwo Środowiska (priorytety I-V);
  • Ministerstwo Infrastruktury (priorytety VI-VIII);
  • Ministerstwo Gospodarki (priorytety IX-X);
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego (priorytet XI);
  • Ministerstwo Zdrowia (priorytet XII);
  • Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (priorytet XIII).
Role Instytucji Wdrażających (IP2) pełnią głównie jednostki sektora finansów publicznych, w tym dla priorytetu I – II wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej.
 
Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej pełnią rolę Instytucji Wdrażającej w ramach I i II osi priorytetowej dla projektów do 25 mln Euro: